Adana Hakkında 15 İlginç Bilgi: Taşköprü’den Varda’ya

Adana çoğu insanın aklında sıcak ve kebapla anılır. Oysa şehrin hikâyesi bundan çok daha geniş: Roma döneminden kalma bir köprü, Ortaçağ’da Doğu Akdeniz’in işlek limanlarından biri, Türk sinemasının en köklü festivallerinden biri ve bir James Bond filmi. Adana’ya ilk kez gelecekler için de, yıllardır burada yaşayanlar için de keyifle okunacak on beş bilgiyi derledik.

Tarih ve yapılar

1. Taşköprü dünyanın en eski köprülerinden. Seyhan Nehri üzerindeki Taşköprü Roma döneminden kalma; kaynaklar yapımını İmparator Hadrianus dönemi (2. yüzyıl) ile 4. yüzyılın sonu arasında tarihlendiriyor. Köprü 2006’daki restorasyonun ardından otomobil trafiğine kapatıldı; bugün yayalar ve bisikletliler kullanıyor.
2. Büyük Saat bir şehir simgesi. 1881–1882’de yapılan 32 metrelik Büyük Saat, Türkiye’nin en yüksek saat kulesi olarak anılır ve tarihî çarşının buluşma noktasıdır.
3. Adana bir beyliğin başkentiydi. 14. ve 16. yüzyıllar arasında bölgeyi yöneten Ramazanoğulları Beyliği’nin merkezi Adana’ydı. Şehrin en önemli tarihî camisi olan Ulu Camii de bu dönemin eseri.
4. Sabancı Merkez Camii’nin altı minaresi var. Nehir kıyısında, Merkez Park’ın yanındaki cami 1998’de ibadete açıldı ve Türkiye’nin en büyük camilerinden biri.
5. Adana Garı bir mimari miras. 20. yüzyılın başında Bağdat Demiryolu’nun bir parçası olarak inşa edilen gar binası, çinileri ve kemerleriyle şehrin en fotojenik yapılarından biri. Bu yazının kapak fotoğrafı da ona ait.

İlçelerden ilginç notlar

6. Varda Köprüsü bir James Bond filminde oynadı. Karaisalı’daki Varda Köprüsü 1910’larda Bağdat Demiryolu için yapıldı ve hâlâ kullanılıyor. 2012 yapımı Skyfall filminin tren sahnesi burada çekildi. Ayrıntılar Karaisalı rehberimizde.
7. Kozan bir krallığın başkentiydi. Kozan, Ortaçağ’da Kilikya Ermeni Krallığı’na başkentlik yapan Sis şehrinin bugünkü adı. Kale bugün de ilçenin simgesi; bkz. Kozan rehberi.
8. Marco Polo Yumurtalık’tan geçti. Yumurtalık’ın Ortaçağ’daki adı Ayas’tı. Kasaba o dönemde Doğu Akdeniz’in en işlek limanlarından biriydi ve Marco Polo’nun Asya yolculuğunun durakları arasında anılır. Bkz. Yumurtalık rehberi.
9. Seyhan Barajı bir ilkti. 1953–1956 arasında inşa edilen Seyhan Barajı, Türkiye’de devlet eliyle gerçekleştirilen ilk büyük baraj projelerinden biri olarak anılır; sulama, elektrik üretimi ve taşkın kontrolüne birlikte hizmet eder. Baraj gölü bugün şehrin en sevilen gün batımı noktalarından.

Mutfak

10. Adana kebabı tescilli. Zırhla kıyılan kuzu eti ve kuyruk yağıyla hazırlanan Adana kebabı 2004’ten beri coğrafi işaretle tescillidir. Urfa kebabından en belirgin farkı acısıdır.
11. Şalgam, Adana’nın içeceği. Mor havuçla yapılan, fermente ve ekşimsi şalgam suyu kebabın yanında olmazsa olmaz ve 2020’de o da coğrafi işaret aldı. Acılı ya da acısız seçilebilir.
12. Kahvaltıda ciğer. Pek çok Adanalı için güne ciğer şişle başlamak sıradan bir alışkanlık. Yerel lezzetlerin tamamı yemek rehberimizde.

Kültür ve şehir hayatı

13. Altın Koza Türkiye’nin en köklü film festivallerinden. İlk kez 1969’da düzenlenen Altın Koza, aradaki uzun kesintilere rağmen bugün de süren ve adını Çukurova’nın simgesi pamuk kozasından alan bir film festivali.
14. Nisanda şehir portakal çiçeği kokar. Çukurova’nın narenciye bahçeleri baharda çiçek açar; şehir de bu dönemde 2013’ten beri düzenlenen Portakal Çiçeği Karnavalı’yla kalabalıklaşır.
15. Çukurova edebiyatın memleketi. Ceyhan doğumlu Orhan Kemal’in öyküleri ve Yaşar Kemal’in İnce Memed’i, Çukurova’yı Türk edebiyatının en bilinen coğrafyalarından biri yaptı.

Bilgiden plana

Bu bilgilerin çoğu, şehirde geçireceğiniz birkaç saati daha keyifli hâle getirebilir. Taşköprü, Büyük Saat ve Ulu Camii’yi tek bir yürüyüşte görmek için tarihî merkez yürüyüş rehberimize, iki günlük bir program için hafta sonu rehberimize bakabilirsiniz. İlçelerin tamamını karşılaştırmak isterseniz ilçeler sayfası iyi bir başlangıç.

Sık sorulanlar

Taşköprü kaç yaşında?

Kesin yapım tarihi tartışmalı: bazı kaynaklar İmparator Hadrianus dönemini (2. yüzyıl), bazıları 4. yüzyılın sonunu gösteriyor. Her iki durumda da en az 1.600 yıllık, tarih boyunca defalarca onarılmış bir yapı.

Skyfall’daki köprü nerede?

Adana’nın Karaisalı ilçesine bağlı Hacıkırı köyündeki Varda Köprüsü. Merkezden yaklaşık bir saatlik yol.

Adana’nın en bilinen yemeği hangisi?

Elbette Adana kebabı. Ama ciğer, şırdan, analı kızlı ve yazın bici bici de en az onun kadar Adana’ya özgü.